Μεσσαρά: πλημμύρες, λειψυδρία και λιθοφράγματα

«Δεν έχουμε νερό» λέμε κάθε καλοκαίρι στη Μεσσαρά. Οι στάθμες των γεωτρήσεων πέφτουν, οι Μεσσαρίτες ζητιανεύουν νερό ο ένας από τον άλλον και οι τιμές του νερού πλησιάζουνε της Κόκα Κόλας.

Από την άλλη, το χειμώνα όμως ρέματα που κατεβαίνουν από τον Ψηλορείτη και τα Αστερούσια κατεβάζουν εκατοντάδες χιλιάδες και κατά τόπους εκατομμύρια τόνους νερό.

Γεμίζουν χαράκια τις πλατείες των χωριών, παρασέρνουν χώματα, σκουπίδια (είμαστε και νοικοκύρηδες), αυτοκίνητα, πλημμυρίζουν χωράφια, γεμίζουνε ρυακοφαγώματα τους αγροτικούς δρόμους.

Οι μόνοι που χαίρονται -για λίγο μόνο- είναι οι φίλοι του μοτοκρός βλέποντας τα μέρη τους να γίνονται San Bernardino.

Και μετά εξαφανίζονται τα νερά και πάνε στη θάλασσα και κάνουν πάρτι οι καραβίδες.

Πλημμύρα τον χειμώνα, δίψα το καλοκαίρι. Παράδοξο; Όχι. Είναι οι δύο πλευρές του ίδιου νομίσματος: της ελλιπούς διαχείρισης των υδάτων.

Η λύση δεν είναι άγνωστη

Στο ψήφισμα μας που ελπίζω να το στηριξετε όλοι, πλησιάζουμε τις 1000 υπογραφές! ζητάμε την άμεση συνδρομή των αρχών για τη διαχείριση των νερών του Γεροποτάμου.

Αν και δεν είμαστε ακόμα σίγουροι ποιος φορέας ακριβώς είναι υπεύθυνος, να είστε βέβαιοι πως θα μάθουμε πολύ σύντομα.

Τι μπορούμε να κάνουμε όμως ως τοπικές κοινότητες και δήμοι;

Σύμφωνα με το νόμο, αντιπλημμυρικά έργα μπορούν να εκτελεστούν απευθέιας από τους δήμους. Αυτό σημαίνει ότι η προστασία του τόπου μας από τις πλημμύρες μπορεί να εκτελεστεί τοπικά.

Μα θα μου πεις, βρε Λευτέρη, τελικά τις πλημμύρες θα λύσουμε ή τη λειψυδρία; Και τα δυο με μια.

Σε πολλές χώρες της Μεσογείου — Ισπανία, Μαρόκο, Ισραήλ — και σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, η απάντηση σε αυτό ακριβώς το πρόβλημα έχει όνομα: λιθοφράγματα. Δεν μιλάμε για μεγάλα φράγματα ούτε για τα φράγματα που ζητάμε για ορμητικούς χειμάρρους όπως ο Γεροπόταμος και εκατομμύρια ευρώ.

Τα λιθοφράγματα ειναι μικρές κατασκευές από πέτρα κυρίως συρματοκυβώτια (γνωστά ως gabion) γεμάτα ογκόλιθους — που τοποθετούνται εγκάρσια στο κανάλι ενός ρέματος (δείτε τις φωτογραφίες). Σαν να λέμε τροχάλους αλλά μέσα σε συρμάτινο κλουβί για σταθερότητα.

" και πως θα χοχλιδολογώ;" λέει ο άλλος; "Να πας αλλού.. ".

Τα λιθοφράγματα δε σταματούν το νερό απόλυτα. Το επιβραδύνουν όμως πάρα-πάρα πολύ.

Όταν το νερό που κατηφορίζει από τα βουνά επιβραδυνθεί, χάνει την ορμή του. Δεν μπορεί να παρασύρει βράχια και φερτά υλικά. Το αναγκάζουν να μείνει λίγο παραπάνω, να διηθηθεί στο έδαφος, να τροφοδοτήσει τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα. Το νερό που αλλιώς θα έφτανε στη θάλασσα σε μια μέρα, τώρα επιστρέφει αργά-αργά στη γη.

Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι τα έργα αυτά εκτελούνται απευθείας από δήμους και κοινότητες και πρεπει να αρχισουμε να το σκεφτόμαστε σοβαρά. Επειδή η κλίμακα είναι μικρή, και το κόστος 2-3 χιλιάδες ανά φράγμα, τα έργα μπορούν να εκτελεστούν και απο ντόπιους μηχανικούς και εργολάβους, έπειτα απο σύντομες μελέτες. Να μείνει και κανα φράγκο στον τόπο.